Ελισάβετ Μουτζάν Μαρτινέγκου Ο Φιλάργυρος

 

  ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ

Πολυχώρος τέχνης

Σπάρτης 14, Αθήνα,

alexandreia.theatro@gmail.com

 

 

Δελτίο Τύπου

Ελισάβετ Μουτζάν Μαρτινέγκου

Ο Φιλάργυρος

Δεκέμβριος 2018-Μάιος 2019

 

H ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΕΠΙΧΟΡΗΓΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

 

Δραματουργική επεξεργασία-Σκηνοθεσία :  Μαρία Φραγκή

Σκηνικά-Κοστούμια :  Άννα Μαχαιριανάκη

Μουσική επιμέλεια:  Μαρία Φραγκή                                                                                           Μουσική διδασκαλία:Γιάννης Βρυζάκης

Φωτισμοί : Παναγιώτης Μανούσης

Κίνηση: Νερίνα Ζάρπα

Φωτογραφία: Αναστάσης- Παναγής Μελέτης

Βοηθός Σκηνοθέτη: Τάσος Ζιάκκας

Παίζουν οι ηθοποιοί (με αλφαβητική σειρά) :Βασίλης Βλάχος, Τάσος Ζιάκκας, Λεονάρντο Θίμο, Δανάη Καλαχώρα, Επαμεινώνδας Μουντζουρέας,Κλεοπάτρα Ροντήρη

 

Η Ελισάβετ Μουτζάν Μαρτινέγκου ανήκει στην λόγια δραματουργία, μεταξύ νεοελληνικού Διαφωτισμού, προεπαναστατικής ατμόσφαιρας  και ίδρυσης του Νεοελληνικού κράτους .

Το έργο της, « Ο Φιλάργυρος» αποτελεί εξαιρετικό δείγμα  μιας εποχής ενώ αγγίζει με προσωπικό, ιδιαίτερο τρόπο  ένα από τα πιο συνηθισμένα μοτίβα στο παγκόσμιο θέατρο, την φιλαργυρία και τις συνέπειές της.

Η εποχή που γράφει το πρωτότυπο έργο της η Ε. Μουτζάν- Μαρτινέγκου είναι ιδιαίτερα σημαντική για πολλούς λόγους ως προς   την κοινωνική και ιστορική στιγμή της Ελλάδας, ενώ παράλληλα η πρωτοτυπία και δεινότητά της σημαντικής  ελληνίδας επτανήσιας αναδεικνύουν το κείμενο του «Φιλάργυρου» σε εξέχουσας σημασίας δραματουργία για τον σύγχρονο θεατή. Το ενδιαφέρον μιας σύγχρονης ανάγνωσης αυτού του κειμένου πηγάζει από τη διαχρονικότητα της θεματολογίας και της  επεξεργασίας  των βασικών μοτίβων της κωμωδίας. Η νεαρή δραματουργός Ελισάβετ Μουτζάν Μαρτινέγκου αυτονομείται απολύτως σε σχέση με τα προηγούμενα έργα γύρω από το ίδιο θέμα  και σχεδιάζει με τόλμη μια σκοτεινή κατάσταση που δεν αφορά μόνο στον κεντρικό ήρωά της αλλά και στους υπόλοιπους ήρωες του έργου, το οποίο διαδραματίζεται στη Ζάκυνθο. Η τόλμη της δικής της εκδοχής για το τέλος του δυνάστη πατέρα είναι μοναδική , ενώ φωτίζει με θαυμαστό τρόπο όλα τα πρόσωπα και ιδίως την απεγνωσμένα επαναστατημένη Μέλουσα, σύζυγο του τσιγκούνη Σέλημου, δημιουργώντας ένα σημαντικό είδος γυναικείας θεατρικής γραφής πολύ νωρίς.

Πρόκειται για ένα κείμενο που γράφεται την ίδια περίπου χρονιά με τον Ύμνο στην Ελευθερία, λίγο νωρίτερα από την Γυναίκα της Ζάκυθος από τον συντοπίτη της Μαρτινέγκου και εθνικό ποιητή Διονύσιο Σολωμό. Η  τραχύτητα των καταστάσεων που  μοιάζει στις σύγχρονες κοινωνικές  συνθήκες και η «θέση»  αυτής της μαύρης κωμωδίας μπορεί να αποτελέσουν μια σπουδή της αδυναμίας να γίνει η υπέρβαση όταν οι δομές και η παιδεία δεν  το ευνοούν  .

 

Το έργο διαρκεί 75 λεπτά, χωρίς διάλειμμα.

 

  • Κυριακάτικο Δίπτυχο

Οι παραστάσεις , κάθε Κυριακή του Ιανουαρίου και Φεβρουαρίου 2019, θα έχουν δύο μέρη ως εξής:

Το πρώτο μέρος θα είναι η θεατρική παράσταση « Ο Φιλάργυρος».

Το δεύτερο μέρος θα είναι μια ανάγνωση με τη μορφή αναλογίου ενός άλλου κειμένου της εποχής όπως π.χ. Η γυναίκα της Ζάκυθος  , Ο Θούριος του Ρήγα  ή   μία διάλεξη όπου ένας επιστήμονας από το χώρο της ιστορίας , της θεωρίας της τέχνης , της θεατρολογίας θα μιλά με αφορμή την εποχή και το κείμενο της Ε.Μουτζάν-Μαρτινέγκου.

 

 

Εισιτήρια: 12 € γενική είσοδος,

10€ Λαϊκή απογευματινή

7€ φοιτητικό,ΑΜΕΑ,ανέργων, 65άνω

5€ ατέλειες, μαθητικό

Αλεξάνδρεια , Σπάρτης  14 – Αθήνα  | (στάση Πλ. Αμερικής)
Tηλ. Κρατήσεων :2108673655

Tηλ. Κρατήσεων για σχολεία, συλλόγους κλπ. :6944898482,6946066997

 

  ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ

Σπάρτης 14, Αθήνα

ΤΗΛ.210-8673655

 

Ελισάβετ Μουτζάν Μαρτινέγκου 

Ο Φιλάργυρος

Κριτική παρουσίαση: Αντιγόνη Μώρου

Ο «Φιλάργυρος» της Ε. Μαρτινέγκου αναδεικνύει ζωντανά μια κοινωνία, όπου το χρήμα εξουσιάζει τους κατόχους του και δελεάζει τους υπόλοιπους. Πράγματι σ’ αυτή τη σάτιρα της εποχής (2η δεκαετία 19ου αιώνα), ο κεντρικός ήρωας, ο Φιλάργυρος, παρουσιάζεται ως τύραννος όλων των μελών της οικογένειάς του, προπάντων όμως της γυναίκας του, της Μέλουσας, με την οποία φαίνεται να ταυτίζεται η ίδια η Μαρτινέγκου, όταν φωνάζει για την καταπίεση που υφίσταται.

Μέσα στον ιδιαίτερο θεατρικό χώρο «Αλεξάνδρεια», που στεγάζεται στο νεοκλασικό κτίριο της δεκαετίας του 30 –παλιά κατοικία του Καραγάτση, και διαμορφώθηκε ως χώρος τέχνης από τον Βασίλη Βλάχο, παρουσιάζεται το έργο ζωής της Μαρτινέγκου. Στη μικρή αποκαλυπτική σκηνή του ξετυλίγονται τα δρώμενα που αγκαλιάζουν οι θεατές από τις τρεις πλευρές του θεατρικού χώρου.

Με σεβασμό στο πραγματικά συγκλονιστικό κείμενο η σκηνοθεσία της κ. Φραγκή επέλεξε μια λιτή πλην μεστή αισθητική γραμμή. Επίκεντρό της ο ηθοποιός με τα εκφραστικά του μέσα. Ερμηνευτές οι Β.Βλάχος,Τ.Ζιάκκας,Λ.Θίμο,Δ.Καλαχώρα, Ε.Μουντζουρέας, Κ.Ροντήρη.

Τα ελάχιστα σκηνικά αντικείμενα συμπληρώνουν τον ρόλο ή συναρτώνται στο κείμενο, όπως το μπαούλο στη μέση της σκηνής, που τόσο αποτελεί εστιακό σημείο του κειμένου (εδώ ο Φιλάργυρος κρύβει τον θησαυρό του, κι εδώ αποθηκεύονται τα λιγοστά ενδύματα της οικογένειας), όσο και σκηνικό χρηστικό αντικείμενο (κάθισμα όπου εναλλάσσονται οι ήρωες).Σκηνικά/κοστούμια:Άννα Μαχαιριανάκη.

Εξαίρεση το χαλί, σημειολογική αναφορά στο θέατρο του Πήτερ Μπρουκ, όπου το tapis ως σκηνικό σημείο αναφοράς του παραμυθά και του μύθου του επεκτείνεται σε σημείο εκκίνησης της θεατρικής πράξης και συνάντησης όλων των πολιτισμικών διαφορών των ηθοποιών του.

Οι σκηνές δράσης στη συγκεκριμένη σκηνοθεσία είναι μικρές, με σύντομη εναλλαγή έτσι, ώστε να ρέει ο δραματικός λόγος και να πυκνώνει ο δραματικός χρόνος. Επιλογή αισθητικής η αποδόμηση (απομυθοποίηση) της θεατρικής σύμβασης του «ρόλου»: οι ηθοποιοί μπαίνουν στον ρόλο για λίγα λεπτά για να βγουν απ’ αυτόν και να μπουν στη σκοτεινή ζώνη της σκηνής πλην ορατή στον θεατή (στο πίσω μέρος).Φωτισμοί: Π.Μανούσης, Κίνηση:Ν.Ζάρπα.

Έτσι η σκηνοθεσία εδώ υπηρετεί το κείμενο και παράλληλα το ερμηνεύει, αφού το έργο κινείται ανάμεσα στον θεατρικό διάλογο και την κοινωνική μαρτυρία/καταγγελία της συγγραφέως.

 

Μοιρασμένο σε πολλές φωνές/ρόλους το κείμενο αποκαλύπτει τη δύναμη της σκηνικής δράσης με διαφορετικούς τρόπους: έχουμε έναν Χορό επαναστατημένων προσώπων,  που ως καρναβαλιστές μπαίνουν στην αρχή στη σκηνή τραγουδώντας και χορεύοντας, αλλά και κλείνουν την αυλαία με ένα βίαιο μουσικό μέρος, σε αντίστιξη με το δράμα της πτώσης του Φιλάργυρου.Μουσική επιμ.:Μ.Φραγκή,Μουσική Διδασκαλία:Γ.Βρυζάκης.

 

Η σκηνοθεσία πάντως προσπαθεί να αφηγηθεί το έργο μέσα από κοινωνικές και ιστορικές παραμέτρους. Να αναδείξει τη σημασία της άρθρωσης λόγου από μια γυναίκα, που αψηφώντας τους κανόνες και τις συμπεριφορές οικογένειας και κοινωνίας, μαθαίνει γράμματα, γράφει, εκφράζει τις ιδέες και τα θέλω της.

Αυτή η επιλογή ζωής αναδεικνύεται με πολλούς τρόπους από τη σκηνοθεσία της Μαρίας Φραγκή.

Από την πρώτη εικόνα-εκτός σκηνής αλλά εντός θεατρικού χώρου- με τη συγγραφέα να γράφει το έργο, στη συνέχεια με το ξέθαμμα απ’ το μπαούλο του παλιού χειρόγραφου της Μαρτινέγκου (αρχή), αλλά και την είσοδο στη σκηνή των καρναβαλιστών μαζί με τα στοιχεία μεταμφίεσης (μανδύας, μακιγιάζ-μάσκα), ως τα μουσικά ακούσματα του έργου, με την ιταλική παραδοσιακή μουσική και το τραγούδι από ζακυνθινή καντάδα, όλα καταγράφουν την επίδραση της κοινωνίας και της ιστορίας στο έργο, αλλά και στην ίδια τη συγγραφέα ανιχνεύοντας τη στάση της, την κατάφασή της στη ζωή, στην τέχνη, στη γυναίκα-δημιουργό.

 

Έτσι το έργο αναβαπτίζεται στα νερά μιας τελετουργικής θεατρικότητας, που δεν αποσκοπεί στο να ξεχωρίσει ως αισθητική πρόταση αλλά στο να δώσει μια ολοκληρωμένη ταυτότητα στο κείμενο.

 

Το θέατρο εδώ συναντά τη ζωή όχι ως ρεαλιστικό καθημερινό βίωμα αλλά ως «μαγική πράξη», όπως θα έλεγε ο Αρτώ, ως «γένεση της πραγματικότητας».                                                                                                                                             

 

                     Κυριακάτικο Δίπτυχο

Οι παραστάσεις , κάθε Κυριακή του Ιανουαρίου και Φεβρουαρίου 2019, έχουν δύο μέρη ως εξής:

Το πρώτο μέρος θα είναι η θεατρική παράσταση « Ο Φιλάργυρος».

Το δεύτερο μέρος θα είναι μια ανάγνωση με τη μορφή αναλογίου ενός άλλου κειμένου της εποχής ή μία διάλεξη όπου ένας επιστήμονας από το χώρο της ιστορίας , της θεωρίας της τέχνης , της θεατρολογίας θα μιλά με αφορμή την εποχή και το κείμενο της Ε.Μουτζάν-Μαρτινέγκου.

 

 

 

 

 

 

Την Κυριακή , 24/2/2019, στις 11.00

στο   Κυριακάτικο Δίπτυχο,

Διάλεξη της Δρ.Σοφίας Ντενίση

«Ελισάβετ Μουτζάν Μαρτινέγκου: συνομιλώντας με τις συνοδοιπόρους της τον 19ο αιώνα».

Η Kαθηγήτρια στο τμήμα Θεωρίας και Ιστορίας της τέχνης Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, κυρία Σοφία Ντενίση  θα μας κάνει μια παρουσίαση των γυναικείων φωνών του 19ου αιώνα στην Τέχνη.

 

Η Παράσταση είναι Δωρεάν για φοιτητές σχολών Καλών Τεχνών, Θεατρικών Σπουδών, Υποκριτικής και Μουσικής.

Κριτικές-Πληροφορίες για την παράσταση:

https://www.theatromania.gr/parastasi/o-filargyros/#prettyPhoto

https://topostheatrou.blogspot.com/2019/01/blog-post_22.html?spref=fb&fbclid=IwAR3SJ7bQYdqiT4dhJvkUk7NMaZzbN7Q89PPTI9cmtXLKlt7O_f9RQiQQ-zI

http://www.avgi.gr/article/10812/9540772/stis-rizes-tou-neoellenikou-theatrou

http://www.palmografos.com/permalink/32265.html

http://fractalart.gr/o-filargyros/

https://amarysia.gr/ebook/6340#dflip-df_219811/1/

 https://amarysia.gr/ebook/6340#dflip-df_219811/14/

http://www.artislife.n.nu/37500

 

Επίσημη Σελίδα:
https://www.facebook.com/pg/Ο-Φιλάργυρος-Ελισάβετ-Μουτζάν-Μαρτινέγκου-2233392873599436/

  1. Κριτική του Λέανδρου Πολενάκη, Η Αυγή.
    http://www.avgi.gr/…/9…/stis-rizes-tou-neoellenikou-theatrou
  2. Θεατροκρισία του σκηνοθέτη Γιώργου Χατζηδάκη.
    https://topostheatrou.blogspot.com/2019/…/blog-post_22.html…
  3. Κριτική στο Fractalart.gr της Ελένης Αναγνωστοπούλου.
    http://fractalart.gr/o-filargyros/
  4. Palmografos του κριτικού θεάτρου και υπεύθυνου βραβείου Κάρολος Κουν, Νίκου Μπατσικανή.
    http://www.palmografos.com/permalink/32265.html
  5. Θεατρομάνια, κριτική της θεατρολόγου Μαρίας Μαρη.
    https://www.theatromania.gr/parastasi/o-filargyros/…
  6. Κριτική του Κώστα Γεωργουσόπουλου, στην Εφημερίδα τα Νέα.
    https://www.facebook.com/AlexandreiaPolychorosTechnes/posts/1190887807734684?__xts__[0]=68.ARAc0Xzg3GQ4mrahfGAQNdKZ8_uPMWh9fujUmk1NnTrEZU9sLEOJvoCUmy16QTP3pmw8FOvXLXQk6Yy1G-kSwFC_rbm-4DrS0-AwvUREhST–pgPOb2rGSRotR6Ez_89f8eoqPaV_4sR-GbTkAVNHUYcl8LDImMw7HdHoNJkjH_UoG2bUSbpQ82oAGe1u_XiLvkPYJH8SbaDh1ny_m4TbQ-XFlM5pBpBCuXqyOS2no3ZJTL3M3PdX2h4DwyUx1c2LuKzGrXzUOEvjj4VqM8CQVxUvAQgKr_NeLE5F6rAHZowap2VUl8WKkUp9kGRB3aD_yDqf72A4zjH6tjINg&__tn__=C-R
  7. Κριτική παρουσίαση της Δρ. θεατρικών σπουδών Αντιγόνης Μώρου
    http://www.artislife.n.nu/37500…
  8. Κριτική της Δρ. Άννα Ταμπάκη, Καθηγήτρια του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών του Ε.Κ.Π.Α.
    https://www.facebook.com/anna.tabaki.7/posts/2314421872124715?__xts__%5B0%5D=68.ARAEhFHOm8PDp4MhDw-lqXtQHLeRVzGPfa_qHDANfg_CSrGNld1ONXlCt-TAlxM3gjM3lSWj5eK-JTky38xgqyQx5oK9aGxG4IVkoxC_XwO8I68GoyuLdW4_YocfeAKnnikXZ8LEk40rkGsl0wyPGRhLggKbDrOdAc9xXEV3815cu8lZKSm6aIzdG5mzstzyLQ66frR6Sw_PHkw76IV86nfjira9Zj4TqOS9-R2amtSUWljf2dQqgl-pE5yPYi56MUW_P7MeacW2xD9RlhxCtvG0VMQEj7spTeu1&__tn__=K-R
  9. 9. Κριτική της Μαίης Σεβαστοπούλου , Ηθοποιού -Σκηνοθέτιδας

Μεταφέρω από το χρονολόγιο της Μαίης Σεβαστοπούλου αυτούσια την ανάρτηση της για την παράσταση Φιλάργυρος της Ελισάβετ Μουτζάν Μαρτινέγκου στο θέατρο Αλεξάνδρεια σε σκηνοθεσία της Μαρίας Φραγκή.
<<Καιρό είχε να με συνεπάρει έτσι μια παράσταση. Δεν το περίμενα. Το θέατρο «Αλεξάνδρεια» το γνωρίζω πολύ καλά, έχω παίξει εκεί κι έχω δει πολλές παραστάσεις. Χθες όμως ήταν ένα άλλο θέατρο. Τους πολύ καλούς ηθοποιούς τους γνωρίζω. Χθες όμως μου μετέδωσαν μια μαγεία που ποτέ άλλοτε δεν είχα αισθανθεί. Ο «Φιλάργυρος» της Ελισάβετ Μουτζάν – Μαρτινέγκου. Ο Βασίλης Βλάχος, ο Τάσσος Ζιάκκας, Ο Λεονάρντο Θίμο, η Δανάη Καλαχώρα, ο Επαμεινώνδας Μουντζούρης, η Κλεοπάτρα Ροντήρη άνθισαν κάτω απ’ τη μαγική μπαγκέτα της Μαρίας Φραγκή που – λυπάμαι γι’ αυτό – δεν την γνώριζα, αλλά τώρα υποκλίνομαι. Σκηνοθέτης που έκανε και την δραματουργική επεξεργασία ενός μέτριου – κατά την ταπεινή μου γνώμη – έργου. Αλλά η Μαρία Φραγκή έσκυψε πάνω σ’ αυτό το έργο με αγάπη και πείσμα. Ο Παναγιώτης Μανούσης φώτισε την παράσταση έτσι που να νομίζει ο θεατής πως την φωτίζει μόνο ένα κερί, τι εξαιρετική έμπνευση! Τα δε κοστούμια και τα σκηνικά της Άννας Μαχαιριανάκη, μιας ιδιαίτερα υψηλής αισθητικής! Έφυγα απ’ την οδό Σπάρτης έτσι όπως πιστεύω πως πρέπει να φεύγει ο θεατής από μια παράσταση: ανάλαφρη, χαρούμενη και πλήρης! Πότε άραγε θα μου ξανατύχει να αισθανθώ έτσι;>>